سکر آئي بي اي ۾ وياکياڻ

آڪٽوبر 19, 2008 at 2:01 am | Posted in Education, Sindhi, سنڌي | 12 رايا
Tags: , ,

وِگيانڪ فلسفو ڇاهي ۽ ڍنگ ڪهڙو؟

سکر شهر ۾ آئي بي اي جي شاگردن کي تازو هڪ وياکياڻ ٻڌايم.  اِنهيءَ ۾ وگيان (سائنس)، تنهن ۾ ڳڻت گيان (”ميٿَميٽِڪس“) ۽ حسابي ڪلنن (”ڪَمپيِوُٽَرَنِ) جو ڪِردار،  پنهنجي ڦولا، ۽ ٻيون ڪي بنيادي ڳالهيون ڪيم.  تنهن وياکياڻ جا سِلائيڊ هيٺين ڪڙيءَ تي ٺڙڪ هڻندا ته لڀندوَ.

sukkur-slides پي ڊي ايف ۾ ڏنل (هتي ٺرڪ هڻدا)

ڳنڍ ڄار وسيلي  ڏيک ۽ آواز هليو.   وياکياڻ ڏيڍ ڪِلاڪ جي هئي، پرَ سلائيڊن ۾ سڀ ڳالهيون لکيل ناهن.  تنهن کان پوءِ اڌ ڪِلاڪ سوال جواب پِڻ ٿيا.

هِت رات جا ٻارهان لڳي ويا، هُت ڏينهُن پهريون پهر مس پورو هو.  ٽَلَ هيم ته پنهنجي سموري ڄمارَ ۾ ٻن هزارن وڌ وياکياڻَ ڏنا اٿم.  تِنِ مان هڪ ڏيڍ سيڪڙو مسَ سنڌيءَ ۾ ڏنيون هوُندمِ. پر اِهو پهريون وار آهي جو هِڪَ ٽيڪنڪيِ وياکياڻ سنڌيءَ ۾ ڏني اٿمِ.

توڙي پهرين وياکياڻ ڀانيان ٿو ته درازن ۾سچل جي ورسيِءَ تي ننڍَپِڻ ۾ ڏنيِ هيمِ.  شايد سائين پروانو ڀٽي سٽاءُ ترتيب ۽ پڌرائي ڪئي پي.  بابا پاڻ بدران مانکي مقالو پرهڻ جي هدايت ڪئي.  تنهن مقالي لکڻ ۾ پاڻ ڏاڍي مدد ڪيائون.  ياد ٿمِ ته اعلاني سڃاڻپ ڪرائيدي چيو ته اديب ابنِ اديب فلاڻو هاڻ مقالو پڙهندو.   ٻي سال مان پاڻ لکيو. ريڊو پاڪستانَ حيدرآباد سو مقالو ڇَٽ چوء ڦير ڪيو، سو ڪنهن منهنجي مائٽن کي سڃاڻيندڙ سنڌي بزرگ آديپور ۾ ٻڌو ۽ تنهن تي ٽپالي ڪارڊُ موڪليائوُن (تنهن زماني ۾ ماڻهن کي هِند مان لفافا گُم ٿيڻ جو خدشو وڌيڪ هوندو لڳندو هو، تنهن ڪري ڪيترا رڳو کليل ڪارڊ موڪليندا هُئا جِن کي پاڪستاني سيِ آئي ڊيِ کولڻ بنا پڙهيِ سگھي. گذري چار ڏهاڪڙا اچي ٿيڻ تي بيٺا آهن، ڪِنِ ڳالهينِ جون يادون مرڻ ڪنڌيءَ تائين ڀانيان ٿو رهندم.

ڪيلفورنيا جا خواب

جُون 25, 2008 at 3:08 pm | Posted in Autobiographical, Education, Sindhi, سنڌي | 14 رايا
Tags: ,

ڪيلفورنيا جا خواب

هڪ نظر هيڏاهن ـــ لفظن جي معنا لاءِ هتي (يا مٿي گِلاسريِءَ تي) ٺَڙَڪ هڻندا.

ديارام ڄيٺمل سائنس ڪاليج ۾

سرفراز جاه شمسي اوڀرَ بنگال مان پناهگيرُ بڻجي آيو هو. هوُ ذاتَ جو بِهاريِ هو. بنگلا ڏيهه ۾ آزادي جي جنگديارام ڄيٺمل سائنس ڪاليج پي هلي، سندس مائٽن فيصلو ڪيو ته ڪيرُ بهِ کٽي، هِت رهڻ هاڻ اَسَنمَڀَوَ هوندو ؛ بنگال ۾ سلامتي سان رهڻ اَڻ ٿيڻو . سال 1971 ۾ ديارام ڄيٺمل سنڌ ڪاليج ۾ يارهين جمات ۾ هُيم ته هوُ پِڻ اُتي شاگرد هو. ڪراچيءَ آئي اسان کي ۾ لڳ ڀڳه اڍائي ورهيه ٿيا هُئا. حبيب سِڪوُلَ ۾ ٻيا ڪِلاسي رڳو پناهگيرَ اُڙدي هُئم (هڪ اڌ ڪو پنجابي هيو، جنهن کي اُڙدي گھٻيندا هُئا). ديارام ڄيٺمل سنڌ سائنس ڪاليج ۾ هر جمات ۾ شاگردن جو انگُ به وڌيڪ هو. توڙي وري به گھڻي ڀانڱي اڙديِ پناهگيرَ هُيا، پر اُتي ٻيا به گروه سِڪوُلَ ويندا هُئا. (پاسي فوٽوُن ڪاليجَ جو هڪ منظر).

مان تڏهن يارهين جمات ۾ چوڏهن ورهين جو هُيمِ. Continue Reading ڪيلفورنيا جا خواب…

سنڌي ٻوليءَ جو آئيندو

مارچ 23, 2008 at 2:07 pm | Posted in Autobiographical, Education, Language, Sindhi, سنڌي | 14 رايا

سنڌي ٻوليءَ جو آئيندو ۽ اُڙدوُ

بلاگَ لکي ڪيئي مهنا گزريا آهن. ڪيئي وارَ بِلاگُ لکڻ شروع ڪيوٿمِ پرَ وري پورو ڪرڻ جو وقت ڪونه مِليو آهي. پوئين ڊسمبرَ ۾ توُنسِيا، ۽ ويجھڙائيءَ ۾ دُٻئيِء ۽ ايرانَ وڃڻ ٿيومِ. اِنهن ڏيهنِ بابت پنهنجا ويچارَ اڃا لِکڻا اٿمِ. هڪ وار تعليمَ جي مقصدن بابت بِلاگ لکڻ شروع ڪيُو هومِ ته سائڻِ بينظيرَ ڀٽي جي قتلَ جي خبر مليِ ۽ اِهو بِلاگُ پڻِ اَڌوُرو رهجي ويو جو تنهن ڏُک ڀري دُرَگھَٽنا ڪري سنڌَ جي آهُن ڀري وائيويلا ٻڌڻ لاءِ خبرُنِ ۾ پنهنجو سمورو موهُ پئجي ويومِ. تِنِ ڏينهنِ ۾ پاڪستان جي ٽي ويِ پِڻِ پهريون ڀيرو ڏٺمِ. هتي خبرُن لاءِ سنڌي ڪسيِ (چينلُ) ”ڪي ٽيِ اينِ“ ڳنڍَ ڄارَ تي ايندي آهي پرَ تنهن وقتِ اِنهيءَ ڪسيِءَ تي سنڌَ جي ڪا خبرَ نه پي ڏنئوُن.

منهنجي زالَ ٻنِ ڏهاڪڙن مٿي گذري مانکي پهرين وارَ اڙدوُ اخباروُن پڙهندي ۽ اُڙدوُ ٽيِ ويِ ڏسندي عجب کادو. پڇيائين، ”اڙدوُ اڃا سمجھڻ سولي لڳيئي؟“ پوين ٽيهنِ ورهين ۾ رڳو ورلي سرلي ڇَٽَ ڇه ماهِ پڙهي هوُندمِ. وقتُ ٿورو هوُندو اٿمِ. انگريزي ڇڏي، سنڌي پڙهڻ جو شونق هوُندو اٿمِ. اڙدوُ پڙهڻَ لاءِ وقتُ ڪونه ڪڍندو آهيان نه ڪا اڙدوُ ڳالهائيندڙن سان گھڻي سنگتَ رهيِ اٿمِ. ڪجهه جرمنِ به سکي هيَمِ پرَ اُها هاڻ گھڻي ڀاڱي ڪتب نه آڻڻ ڪري وسري ويئيِ ٿمِ. Continue Reading سنڌي ٻوليءَ جو آئيندو…

چنڊَ ڏانهن سفرُ

ڊسمبر 11, 2007 at 10:06 am | Posted in Education, Folklore, Sindh, Sindhi, سنڌي | 13 رايا

 

چنڊَ ڏانهن سفرُ

”وَلوُ! ماڻهوُن چنڊَ ڏي پيا وڃن.“painting by aleksei_leonov__andrei_sokolov

”سائين، ڪڏهن؟“

”سڀان اُتي لهندئي.“

ولوُ ڳوٺاڻو ڇوڪرو هو. هاريءَ جو پُٽ هو. ڪڏهن سِڪوُلَ ڪونه ويو هو. ڪراچيءَ اسان وٽ ڪمُ ڪرڻ مائٽن موڪليو هو. اسان جي گھر ۾ سدائين ڳالهه ٿيندي هُئي ته ڪنهن سِڪوُل ۾ موڪِلجيسِ. اٽڪل ڏهن ورهين جو هوُندو. سمجھو ته تڏهن مان جيڏي عمرِ هوُندسِ. کيس ڪا پروڙَ ڪانه هئي ته ڄمُ ڏينهن ڪهڙو، يا عمر گھڻي هوندي. ڪراچي ۾ پاڙي ۾ سرڪاري سِڪولُ اڙدوُءَ ۾ هيو (تڏهن خانگي سِڪوُلَ مهانگا ۽ تِن ۾ داخلا ڏُکي). ولوُءَ کي اڙدوُ ڪانه اچي. پناهگيرٻارن ۽ ماسترن جا مٿس گُھٻا هُجنسِ ها. پرَ انهن حالتن جي الائي ڪيتري ساڃاه هويم. هوشيار ڇوڪرو لڳندو هومِ. ارمان رهندو هومِ ته کيسِ ڪا اوسَرَ ڪانه مِلندي. ڪنهن شاعرَ جو ڪلام، جو سال ٻه ٿيا ته پڙهيو هوُندُم، ٿورو ڪجھه هِنَ ريتَ ياد اچيم… Continue Reading چنڊَ ڏانهن سفرُ…

قلم تازو ــ جي پُڇڻا سي نه منجهڻا

نومبر 9, 2007 at 11:57 pm | Posted in animals, Autobiographical, Education, Folklore, Poetry, Sindhi, سنڌي | 4 رايا

(ڦريل رنگ وارن سٽن تي ٺرڪَ هڻي ويب ڪڙيءَ تي وڃي سگهندئو)

ڏسُ ــــ پڙاڏو سوسڏُ ُ

ٻُلهڻِين بابت سنڌي شعر ڏسڻ آيُم. (ٻهوُن معنا وڏي انداز سان، نمونن سان)

ٻَهوُن گھمن ٻُلهڻيون ساڻ تنين سير (حفيظ)

جيئين ڳالهه پي ڪيم، ٻُلهڻين کي ٽِپڻ ڪُڏڻ ۽ سير ڪرڻ جو گھڻو شونق هوُندو آهي؛ جيڪا ڳالهه ڏسندي شعر سائين حفيظَ جي دل ۾ آيو هوُندو جنهن جي تُڪَ مٿي ڏنلَ آهي. حفيظ ۽ سندس شاعري بابت ڪا ڄاڻ نٿم، ڪو پڙهندڙ سڃاڻين، ته تِن بابت لکندا؛ جي اِهو شعر اڳتي وڌيڪ اچين ته لکي ٻڌائيندا. مٿين تُڪَ (شعر جي سِٽَ) جامع سنڌي لُغتَ ۾ ڏٺم. جي ڪنهن صاحبَ يا صاحباڻيءَ کي ٻُلهڻين بابت ٻين سنڌي شعرن يا سنڌي لوڪ آکاڻين جي ڄاڻ هجي ته ٻڌائيندا.

آمريڪا سميت گھڻن ئي ملڪن ۾ ٻلهڻين جي شڪارَ تي پابندي لڳائي ويئي آهي. افسوس ته جپان ۾ اڄُ به سامونڊي ٻُلهڻين جو شڪار ٿئي. انهيءَ ڳالهه کي گھڻا ماڻهوُن هاڻ واهِڻو (جھنگلي، بي رحمي) سمجھندا آهن. تنهن ڪري هر سال اعتراض وٺندڙ جپان وڃي مُظاهرا ڪندا آهن ته جئن ماڻهن ۾ احساسُ وڌي. هيٺين وڊيو اهڙن اعتراض وٺندڙن جو هِڪُ تازو ڌرڻو ٿي ڏيکاري

http://video.nationalgeographic.com/video/player/news/animals-news/japan-dolphins-apvin.html

ڏَسُ ـــ آمريڪا وڃڻَ جيِ ٽِڪَسَ

سائين فرهان شيخَ لکن ٿا ته شاه ڪريم بلڙي واري جو بيت هِن ريتِ آهي

جي پُڇڻا سي نه منجهڻا، جي پڇن سي وِيرَ،
جو لَکَڻُ ۾ ماڙُوهِين ، سو ڪُلَکَڻُ ۾ کير

لَکَڻُ جوُن ٻه معنائون مِلن ٿيوُن ــــ هڪ پرکڻ، ڏسڻ وائسڻ، جانچڻ؛ ٻيو عادت، ارڪان، خصلت. لغت موُجب مراد ٻي معنا آهي. ڪُ لفظن اڳيان گڏبو آ ٻِن مان هڪ معنا ڏيڻ لاءِ ـــــ هڪ بڇڙو، ردي، ناچڱو (جِئن ڪُسَنگُ)؛ ٻيو بي، بِنا، کانسواءِ. ڪلُکَڻ معنا ڪُلَڇڻُ، يا جيڪو بي لڇڻو هجي. کير تي آوازي نشان ناهي ڏنل، پرَ ڀانيان ٿو ته بيتَ جي تُڪبنديِ موُجِب اِهو کِيرَ هجڻ گھرجي، جنهن جي معنا مبارڪ (ڏيڻ)، واڌائي (جنهن لفظ جو جمع کيروُن آهي). سو بيتَ معنا (عام) ماڻهن ۾جِن ماڻهن کي اِها خصلت آهي، سي جڻ بي لڇڻن ۾ واڌائيءَ لائق ٿيا.

اِها ٿي منهنجي سمجھ بيتُ پڙهيِ، پرَ ياد رکجي مان سنڌي ٻولي نڪو سنڌي شاعري ماهِرُ آهيان، جيون وِگياني ۾ ڪاٽيو ٿمِ. سو تنهن سمجھ سان بيتَ جي پهرين تُڪَ جي معنا اکر به اکر موتي لعل جوتواڻيءَ ترجمو ڪندي ڏِني. ٻيءَ تُڪَ جو ترجمو تمثيليِ ٿو لڳيمُ. اڳتي اديبن کي وڌيڪ ڄاڻ هوُندي.. هيءَ سَمڀَوَ به آهي، متان سائين جوتواڻيءَ کيِرَ بدران کيِرُ لفظ سمجھيو هُجي. اهڙن ڳالهين ڪري سنڌيءَ لاءِ سنڌي عربي لپيِءَ جي ڪوتاهيِءَ جي اَنڀَوء اٿمِ ڇو ته لپيِ زيرُن زبرن هڻڻ تي زور نه ٿي ڏي؛ هٿان اِنهن کي قلمَ سان لکڻ لاءَ وڌيڪَ گھڪا کَپن جنهن ڪري ماڻهون عام تور لکڻ ڇڏي ٿا ڏين.

(لپين بابت ڏسندا منهنجو بلاگُ ظ ظالم، ز زالَ ته پوءِ ذ ڇالاءِ )

بيتَ تان ڳالهِه ياد ٿي اچيمِ…. جڏهن آمريڪا ڪاليجَ پُڳُمِ ته گڻت گياني متن اَپاري ڪٿَ (”ڪيلڪيوُلسَ“) جي ڪِلاسن جو سٺو ڏکيو سِلسِلو کڻڻو پيم. وگياني ۽ انجنري متنن لاءِ اَپاريِ ڪَٿَ ماهري لازم آهي. اَپاري ڪٿ پاڙهيندڙُ وڏو مشهورُ پروفيسر ڊين نالي هيو. آئي ڪي هفتا ٿيا هوُندا، پروفيسر ڊينَ ڪنهن ٻي پروفيسرَ کي منهنجي نالي چيو ته هيءُ ڇوڪرو ڏاڍو هوشيار آهي. مان به پاسي ۾ بيٺو هومِ. چيومانسِ،” سائين! هتي ته سڀ ڇوڪرا ڏاڍا هوشيار آهنِ.“ (جنهن يونيورسٽيءَ ۾ مان بيچلرَ لاءِ ويُو هوسِ سا آمريڪا جي ڏُکي ۾ ڏُکي يونيورسٽي ليکبي آهي). چيائين ”مسئلا سَلڻ ۾ سڀِ هوشيار آهنِ، پر ڏنل مسئلا توڙي ڏکيا هُجن، سي سلڻ سولو آهي، چڱا سوال سوچڻُ ڏُکيو. چڱا سوال پُڇَڻ وارا ڪي ڪي هوندا آهن ۽ سي ٻين کان گھڻو اڳتي ويندا. تنهنجا سوالَ اوُنهيِ سمجھه ڏيکاريندڙ هوُندا آهن.“ اِنهيءَ ڳالهه مانکي تڏهن ايتري تَپرَسَ ۾ وڌو جوسا ڳالهه اڃا ياد بيٺيِ اٿم؛ تنهن اڳُ سوچيو هوم ته ڏکيا مسئلا سَلڻ وڏي هوشياري جي نشاني آهي. هاڻ هِنَ وڏي پروفيسرَ جو چوڻ هو ته اوُناهيون کوٺيندڙ سوال سوچڻ تنهنکان اڃا ڏکيو. تنهن ڳالهه کي ٽيٽيهه ورهيه ٿيا. اڄُ پنهنجن شاگردن ۾ اِها خاصيت ڏسڻ جي ڪندو آهيان؛ بيشڪ تنهن تجربي ڪار پروفيسر جي ڳالهه منهنجن پنهنجن تجربن سان به ملي ٿي ۽ تنهن ڪري پڪ سان سچُ لڳيم.

خيرُ. ”جي پُڇڻا سي نه منجهڻا “ اڄُ به مشهور سنڌي پهاڪو آهي. سوچيُم پي ته الاجي هيِءَ سورهين صديءَ کان اڳُ به چوڻي هئي جيڪا بلڙيءَ واري شاهه سائينءَ ڪتب آندي؛ يا وري اها چوڻي شاه بلڙيءَ واري سائين جي بيت مان نِڪتيِ. ڪو سورهيِن صدي کان اڳ جي ڪتاب اهڙي ملي جنهن مان اِها سُڌَ پوي!

شاه ڪريم بلڙيءَ واري بابت ٿوري لکَه هيٺين ويبَ ڪڙيءَ تان ڏسندا

http://www.voiceofsindh.net/sindhiadab/articals/33.htm

هيروشيما تي ويِچارَ

آڪٽوبر 15, 2007 at 4:42 pm | Posted in Education, Sindhi, سنڌي | 2 رايا
Tags: , , ,

هيروشيما تي ويِچارَ

پويان ٻه ٽي ڏينهن جاپان جي اُترادي ٻيٽَ هوڪائدو جي وڏي شهرَ سَپورو ۾ ڪاٽيا اٿمِ. ٽيوڏينهن آئي پهريون ڏينهن هو، تنهن ڏينهن ڪانفرنس اڃا شروع نه ٿي هُئي. منهنجي گهري شهرَ شمپينَ کان هتان جو وقتُ چوڏهن ڪلاڪ اڳتي آهي. جڏهن وقتَ جو ايڏو ڦيرُ هوُندو آهي، ته جي ٿي سگھندو آهي ته هڪ ٻه ڏينهن پري ديسَ ۾ ڪانفرسن جي منڍ وقتَ اڳُ پُڄندو آهيان جيئين وقت سان ڏينهن رات جي ڦير تي پاڻ هيرايان. سو پهريون هِڪُ ٻه ڏينهَن شهرَ جا پنڌ ڪندو آهيان ۽ تنهن جا باغ بازارون، گھٽيون عمارتون جو ڏيک ڪيان ۽ ماڻهنِ مرئُنِ جي هل چل  ڏِسان. Continue Reading هيروشيما تي ويِچارَ…

آمريڪا وڃڻَ جي ٽِڪَسَ

آڪٽوبر 7, 2007 at 10:13 am | Posted in Autobiographical, Education, Sindhi, سنڌي | 3 رايا
Tags: , , , , , , ,

 

آمريڪا وڃڻَ جيِ ٽِڪَسَ

سال 68 19 هوُندو. تنهن زماني ۾ ”ونِ يوُنِٽَ“ ڀڃڻ لاءِ سنڌينِ جي مَٿاڪُٽَ پي هلي. اُنهيءَ مُهِمَ سان مان به لاڳاپيلِ هومِ ۽ تنهن لاءِ وَسَ آهِرِ ٿورو ڪمُ ڪيُمِ . روز صبح جو ”جيئي سنڌ“ جا ٺپا ڪاگرَ تي هنيوُنِ سَڀنِ ٻارن کي قميِسَ جي گِيدي تي ٽانچيِءَ سان ٽُمبيِ پارائيندو هومِ. حيدرآباد ٻه ورهيا رهي ٿيا هوُندا، اَمان بابا فيصلو ڪيو ته ڪراچيءَ وڃڻ سان سلامتي وڌيڪ ٿيندي جو مانکي انهن ڳالهين کان هميشا لاءِ موڙي ڪيِنَ سگھندا. منهنجي وڏي ڀاءَ جي خلاف اڳيئي ”پاڪستان جي دفاع قانوُن“ هيٺ چَالانُ وِڌو هُئَون ۽ ٽيِپَ ڏيڻ لاءِ ڳولهيائوُنسِ پي (سيِ آئي ڊيِ مان چالان نڪرڻ وارو هو ته بابا کي ڪنهن سنڌيِءَ خبردار ڪري ڇڏيو هو. ٻه سال پوءِ منهنجي ڀاءُ مهراڻ انجنريِ ڪاليج جي ”اسٽوُڊنٽ يونين“ جو صدر چونڊيو ويو هو، تنهن ڪري قيدَ وڃڻ بدران غائب ٿيڻ کان اِنڪار ڪيائين).

هاڻي يارهين ٻارهين ورهين جي ٻارَ کي جو پاڪستاني رهزنَ جھلي وڃن، ۽ تڏهن نه ته ٻه ٽي ورهيهڪتاب جو مٿالُ پوءِ، تنهن اِمڪانَ کان پاسيرو ٿيڻ ڪراچيءَ لڏڻ جو فيصلو ڪيائوُن. سوچيائون ته اُتي سِڪوُلَ ۾ نه سنڌي هوندا ۽ نه اِهي ڳالهيون اُٿي سگھنديِون. هِنَ ننڍيءَ عُمِرَ ۾ پڙهائي ڏانهن ڌيانُ وڌيڪ ٿيِڻ گھرجيس ِ.

حيدرآباد جوُن ياديون ۽ ڪراچيءَ جي رهڻي ڪرڻيءَ بابت ڪنهن ٻي وقتَ لکندُسِ. اُتي اٺين درجي جو اَڌُ سال ۽ نائين ڏهين حبيبُ پبلِڪُ سِڪوُلَ مان ڪيمِ. اِهو سِڪوُل شيِعن کوليو هو ۽ هلائيندا هُيا. يارهين ٻاريهن ڏيارام ڄيٺمل سائينس ڪاليج مان ڪيم.

قسو ڪوتاهُ ــ جي شڪارپوُرَ ۾ سنڌي سنسڪرتيِ ۽ ٻولي جي ساڃاهَه آرنڀَ هئي، ۽ حيدرآبادِ ۾ سنڌي قومَ ۽ سياسي حالتن جي، ته ڪراچيءَ ۾ نه رڳو پناهگيرن جيِ سوچ پرَ ٻاهرين دنيا جي وڌيِڪَ پروڙ پيَم. Continue Reading آمريڪا وڃڻَ جي ٽِڪَسَ…

ڪي اُميِ ڄاڻوُ ته ڪي پڙَهيلَ اَڻَ ڄاڻَ

مَي 14, 2007 at 4:39 pm | Posted in Autobiographical, Education, Language, Sindh, Sindhi | 16 رايا

 

ڪي اُميِ ڄاڻوُ ته ڪي پڙَهيلَ اَڻَ ڄاڻَ

جانوءَ جي ساڃاهه

 

 

جيئين ڪنهن اڳين بِلاگ ۾ ڳالهه پي ڪيمِ، مان اٽڪل سَتن ورهين جو هومِ جو اسان ڪراچيءَ مان لڏيSindhi parrot (pic from Wikipedia) آياسين شڪارپورَ. شڪارپور پڄندي ڪو پوئتي پيل شهر لڳُم. رستا ڀڳلَ، کُليل ڪِن جون ناليون، پاڻي هٿ جي پمپب سان باڙديءَ (بالٽيءَ) ۾ ڀري سنانُ خاني تائين ڊوهي وڃڻو ، فرج بدران گھگينِ مان پاڻي پيڻ، اونهاري جي گرميءَ ۾ ڪمري بدران انڱڻ ۾ يا ڇِتِ تي سُمهڻ، وغيره… لڳو ڄڻ ڪنهن ٻيءَ صديءَ ۾ ماڻهو پڳو آهي.

اِهي ڳالهيون پنهنجي جاءِ.. پرَ وري اِهو به پڌرو هيو ته شڪارپوري هوا ڏاڍي صفا هئي جو ڪراچيءَ واري آلايشَ ڪانه هيسِ. ڪراچيءَ ۾ اسان جي بنگلي جي هڪ پاسي ڪوٺيون هيون جن جي سامهون رِڪشائُن جي مرمت جا ڪارخانا کليل ميدان ۾ پَڳُٿي (پيادن جي پنڌ جي دڳ ) تي هيا. ڪراچي شهر جو ڪير ڌڻيِ ڌوري ته ڪونه هيو جو پڇين ته ڪن قائدن قانوُنن جو لهاز ڪيو، پيادا ڪاڏهون لنگھهُ ڪندا! انهن ڪارخانن ۾ رڪشائن جي اِنجڻ کي ڪنهن گاسليٽ ۽ پِٽرول جي گاڏُرُ ساڏُڙُ ڳاريِندڙَ سان صاف ڪندا هيا تنهن ڪري ڏينهن جو هوا ۾ آلايشَ گھڻي وڌي ويندي هئيِ. انهيءَ ڳاريندر جو ڪمدارن تي ڪهڙو اثر، تنهن لاءِ ڪا ڪَرتاريِ سلامتي اختياري ته ڪانه هئي. Continue Reading ڪي اُميِ ڄاڻوُ ته ڪي پڙَهيلَ اَڻَ ڄاڻَ…

هوائيءَ جا وِردَ

اپريل 22, 2007 at 10:52 pm | Posted in Autobiographical, Education, Language, Sindhi | 4 رايا

 

هڪ نظر هيڏاهن ــ ڪن لفظن جي معنا لاءِ هِت ٺَڙڪَ هڻندا https://shikarpuri.wordpress.com/glossary

هاڻ هِت سيارو پوري ٿي مهنو ٿي ويو آهي. ڏينهن اڃا ڊگھا ٿيندا وڃن پيا ۽ سجَ جون ڪِرڻون به هن ڀومي ڀاڱي جي تَرَ تي وڌيڪَ اُڀيون ڪِرن پيون جنهن ڪري ڏينهن تپندا پيا وڃن. وڻن جون ٽاريو ن ڦٽيون آهن، مينهن گھڻا وسنِ ۽ جاتي ڪاٿي گلَ ڏسڻ اچن.

هتان جي سياري جي سَٽَ کان ڊسمبر پڇاڙي ۽ جنوريءَ منڍَ ڪيئي ڀيرا مان پنهنجي ڪُٽنب سان هوائي رياستَ ويندو آهيان. هوائي آمريڪا جي اولهه سمنڊَ ڪناري تان اٽڪل ٻه هزارَ ميل َ يا ٽي هزار هزاريِ ميِٽر (ڪِلاميٽرَ) پري وڏي سمنڊ وچَ ٻيٽن جو ميڙُ آهي. هوائيِء رياستَ جو وڏي ۾ وڏي ٻيٽ جو نالو پڻ هوائي آهي جنهن ڪري ميڙَ ۽ رياستَ جو نالو هوائيِ پيو. هوائي ٻيٽَ جي ايراضيِ لڳِ ڀڳِ ڏهه هزارَ چورس هزاريِ ميٽرَ آهي. ميڙَ ۾ ست ٻيا ٻيٽ آهن جن مان ڇهن تي ماڻهون پڻ رهنِ. هونئن ٻيا گهڻا ئي ننڍڙا ٻيٽ، ٻيٽڙيون ۽ ڇِپون آهن جن سڀن جي ايراضي ملائي ٽيهن هزارن چورس هزاريِ ميٽرن کان ڪجھه گھٽ بيهي. هوائي رياست جا اڄُ ٻارهان لکَ ماڻهون رهواسي بيهن، تنِ مان اوآهوُءَ ٻيٽ تي اٽڪلَ اٺ لک رهن. اوآهوُءَ جي ايراضي ڪُلِ پندراهان سوَ کن چورس هزاريِ ميٽرَ (ٻيٽَ جي ڊگھي ۾ ڊگھيِ ماپَ تي لامَ ڪُلُ ايڪهَترَ هزاريِ ميٽرَ). Continue Reading هوائيءَ جا وِردَ…

استادن، مائٽن جا اوسيڙا ۽ ٻارن جي ڪاميابي

اپريل 3, 2007 at 6:10 pm | Posted in Autobiographical, Education | 4 رايا

 

ٻارن تي ماءُ پيءُ ۽ استادن جي اوسيڙنِ جو وڏو اثر پئي ٿو. هر ٻار جي قابليت ٻي، پرَ قابليت جو ڪردار پنهنجي جاءِ، ۽ اُڄمائتي پنهنجي قدر رکي ۽ اها تعليم لاءِ اُڄميِ جي ڄاگرتا وڏنِ جي اوسيڙن سان پڻ وڌي.

DJ College 1923 photoمان بورڊَ جا امتحان ڪراچيءَ ۾ ورتا جو اٺين درجي جي وچ ۾ وري اسان ڪراچي لڏي آياسين. نائين ۽ ڏهين حبيب سِڪوُلَ مان ڪيمِ ۽ يارهين ۽ ٻارهين ڏيارام ڄيٺمل سنڌ سائيس ڪاليج مان.

( ڏيارام ڄيٺمل ڪاليج جو مٿيون فوٽوُن 1923 جو نڪتل آهي، هن ويب ڪڙي ِءَ تان ملندو جتي ڪراچيءَ جا ٻيا به فوٽوُن ڏسڻ ايندا)

Continue Reading استادن، مائٽن جا اوسيڙا ۽ ٻارن جي ڪاميابي…

اڳيون صفحو »


Entries and رايا feeds.